Evolutiewetenschap & theorie in de 21e eeuw

blog | 31 augustus 2016 | Mary Span

We hebben de evolutie overleefd, wat leren de wetenschappers ons?

Volgens de evolutietheorie is alles voortgekomen uit een gemeenschappelijke voorouder na een struggle for life. Het mechanisme daarbij is natuurlijke selectie. Organismen die zich goed weten aan te passen aan de omgeving kunnen beter overleven en zo hun sterke genen doorgeven aan de volgende generatie. Sommigen denken dat alles en dus ook het leven toeval is. Is dat waar? En waar zijn de evolutiewetenschappers vandaag de dag mee bezig?

Zo’n tweehonderd jaar geleden zetten Lamarck en Darwin de wereld op z’n kop met hun evolutietheorie. De struggle for life werd door Darwin gezien als de drijvende kracht achter het ontstaan en het veranderen van soorten. De ontdekking van evolutie en principes werd mede mogelijk gemaakt door vooruitgang in het wetenschappelijk denken uit de 16e eeuw. De term evolutie wordt, heel algemeen, wel omschreven als geleidelijke verandering. Het biologische evolutiebegrip is specifieker en heeft betrekking op de verandering van generatie op generatie in de kenmerken van organismen in een populatie. Evolutheoretici zeggen vandaag de dag dat toeval, de omgeving en het aanbod van de hoeveelheid varianten een rol spelen en dat het iets zegt over de interactie tussen die factoren.  Veel van de principes van evolutie werden hiervoor echter al beschreven door diverse andere culturen, waaronder de oude Grieken en de oude Egyptenaren. Zij hebben hun ontdekkingen echter nooit samengevat in een theorie.

Kun je evolutie voorspellen?
Tegenwoordig zijn talloze wetenschappers bezig om hun deelaspect van de evolutie verder uit te diepen. Zo zijn er evolutionaire psychologen die nadenken over het gedrag van de mens; evolutionaire biologen die steeds meer toepassingen zien in andere takken van de wetenschap; evolutionaire filosofen die zich bezighouden met het menselijk ingrijpen in de evolutie; evolutionaire ecologen die via wiskundige modellen nagaan hoe biologische processen veranderen in de loop van de tijd en hoe toekomstige ontwikkelingen zelfs kunnen worden voorspeld. Zelfs de interactie tussen mieren kan onderwerp van studie zijn. Maar daar blijft het niet bij. Ook economen houden zich meer en meer bezig met de evolutietheorie: hoe verandert de markt bijvoorbeeld en hoe kunnen we voorspellen hoe de markt in de toekomst zal zijn? Bedrijven die zich goed aanpassen overleven de strijd om het bestaan. Dat is een evolutionair proces. Ook natuurkundigen en ingenieurs gebruiken steeds vaker evolutionaire principes. Ze zetten deze evolutionaire principes steeds vaker in bij het ontwerpen van apparatuur en processen om ze zo optimaal mogelijk te laten functioneren.

Werkt ons evolutionair gedrag wel goed?
Juist vandaag de dag is de evolutietheorie van belang. Zo kan een evolutionair psycholoog geïnteresseerd zijn in de combi van uiterlijk en gedragskenmerken. In de laatste twintig jaar zijn we veel te weten gekomen over het menselijk gedrag. Ons denken, voelen en handelen zijn gevormd in de oertijd. Om ons in staat te stellen doelen te realiseren heeft de evolutie onze hersenen voorzien van een grote hoeveelheid instincten. Daarbij komen wij bijvoorbeeld steeds meer te weten over het evolutionaire verschil tussen mannen en vrouwen en hun partnerkeuze. Mannen die hun belangen beter dienden, kregen meer nageslacht. Met de wetenschap van de psychologie alleen komen we niet verder, we willen ook weten hoe het gedrag, de lichamelijke kenmerken, de taal of de cultuur zich evolutionair gezien ontwikkeld hebben. Waarom zijn mannen bijvoorbeeld beter in wiskundig denken en waarom zijn vrouwen verbaal beter dan mannen? Heeft dat te maken met de ontwikkeling van hormonen in het lichaam of heeft dat een andere evolutionaire oorzaak? Maar ook wetenschappers in de zorg houden zich met evolutionaire zaken bezig. Bijvoorbeeld met zorgethiek of het verbeteren van het menselijk bestaan. Of met rituelen en [bij]geloof. Bijgeloof is een manier om orde te scheppen in een chaotische wereld. Rituelen en geloof zijn een manier om grip te houden op het leven. En ze lijken te werken. Maar werkt ons evolutionair gedrag altijd goed? Het verleden laat zien dat de mens niet altijd de beste leider heeft gekozen. Nu kiezen we leiders vooral om hun uiterlijk, hun verbale woordkeuzes of charisma. Wat kunnen we doen om betere leiders te kiezen? Leiderschap moet meer inzichtelijk worden. Mensen attent maken op bestaande vooroordelen of inzicht geven hoe leiderschap het beste zou kunnen werken. Vandaar dat wetenschappers én professionals zich meer en meer gaan bezighouden met evolutionair leiderschap.

lifeofpi

Ingrijpen?
De mens is het enige wezen op aarde die bewust ingrijpt in de evolutie. Door planten te kruisen of door gentechnologie. Evolutietheoretici vragen zich bijvoorbeeld ook af wat de impact is van de vervuiling op onze genen. Genen geven namelijk evolutionaire informatie door. Maar cultuur evolueert net zo goed als onze genen dat doen via de principes van variatie, erfelijkheid en omgeving. Er is wel een verschil: culturele evolutie gaat veel sneller dan biologische evolutie. Dat verklaart misschien het feit dat de ontwikkelingen in de 21e eeuw veel sneller gaan dan ons brein kan bijbenen.

De kern van de mens
Wetenschappers zijn de hele tijd bezig om het menselijk bestaan verder te verbeteren. Ze stellen vragen over wat als vanzelfsprekend wordt ervaren. Ze nemen afstand en verwonderen zich over de kosmos, de aarde, de dieren, de planten en de mens. Zo denken we in de 21e eeuw steeds vaker na over de kern van de mens, het IK. Wat is dat IK? Bestaat het wel of niet? Hoe is dat IK al dan niet geëvolueerd gedurende de eeuwen van het bestaan van de mens? Blijft de identiteit van een mens altijd hetzelfde of verandert dat steeds? Ga jezelf maar na. Ben jij nog steeds dezelfde als tien jaar geleden? Evolueert jouw kern dan steeds? Wat is dan het doel van mijn evolutie? Dat zijn vragen waar de huidige evolutionaire wetenschappers zich in de komende jaren mee bezig zullen houden. Het blijft de komende jaren spannend.

collage_maryspan22

AUTEUR MARY SPAN | ©LOGE21 | 160831
Founder & evolutiegids van LOGE21. Hou ervan je te inspireren en te activeren voor
bewuste evolutie in leven en werk, bouwend aan een wereld van nieuwe mogelijkheden.

meditatie_aanzee

Hoe krijg je innerlijke rust?

Je bent druk, bezig met van alles en nog wat: je carrière uitbouwen, concurrentie het hoofd bieden of eindeloze afleidingen de baas worden. Je hebt steeds meer behoefte aan rust, vooral innerlijke rust.

red je relatie

Red je relatie

Doemscenario: we gaan Amerika achterna met een scheidingspercentage van 50%. Kunnen we de werkelijke oorzaak van scheidingen achterhalen? En wat is het beste advies?

CONTACT US

We zijn momenteel niet aanwezig. Je kunt ons een e-mail sturen, dan komen we er zo snel mogelijk op terug.

Sending

copyright © LOGE21 | Evolutie is ieders business | Sitemap

Log in with your credentials

Forgot your details?